braille
tekniklimited şirketi
görmeyenleri Özgür Kılan
Teknolojiler|
braille
teknik limited şirketi |
görmeyenleri Özgür Kılan
Teknolojiler |
|
|
|
|
||
|
==================== Sesli Konferans ve Sohbet Odası ==================== Braille Printer ve Baskı makineleri ====================
|
Aşağıdaki linkleri tıklayarak
klavuzları bilgisayarınıza yükleyebilirsiniz. Windows'un klavyeden kullanımı kısayolları dosyasını bilgisayarıma indir İnternet Explorer ve Outlook Express kısayolları dosyasını bilgisayarıma indir Aşağıdaki linkleri tıklayarak web üstünden çalışabilirsiniz. |
ÖNEMLİ KISAYOL TUŞLARI
Hal’in kendi ayarlarıyla ilgili seçenekleri sunar. Kullanıcının özel tercihlerine göre ayarlanabilmesini sağlayan bir paneldir. CTRL+BOŞLUK tuşuyla girilir. Sayfada özelliklerin birinden diğerine geçişte CTRL+TAB tuşu kullanılır. Eğer SHİFT+CTRL+TAB’a basılırsa da geriye doğru gelinir. Hal’deki bu özellikler sayfaları şunlardır:
 | 1- KONUŞMA özellikler Sayfası |
|
| 2- ÇIKIŞ KONFİGÜRASYONU özellikler sayfası |
|
| 3- YAZMA ALANI özellikler sayfası |
|
| 4- BAŞKA BÖLGE özellikler sayfası |
|
| 5- MENÜLER özellikler sayfası |
|
| 6- KLAVYE özellikler sayfası |
|
| 7- EKRAN TARAMA özellikler sayfası |
|
| 8- BELGE OKUMA özellikler sayfası |
|
| 9- SES KONFİGÜRASYONU özellikler sayfası |
|
| 10- BRAİLLE özellikler sayfası |
|
| 11- GRAFİK özellikler sayfası |
|
| 12- ÖNEMLİ TUŞLAR özellikler sayfası |
|
| 13- KONFİGÜRASYON özellikler sayfası |
|
| 14- GENEL özellikler sayfası |
Hal programından çıkış için (programın devreden çıkarılması) CTRL+BOŞLUK’la Hal kontrol paneli ve daha sonra ALT+BOŞLUK ile kontrol menüsü açılır. Oklarla Hal programından çıkış seçilerek enter tuşuna basılır. Size emin olup olmadığınızı soracaktır, evet deyip çıkabilirsiniz.
TÜM ÖZELLİKLERİ İNCELEYELİM
Hal kontrol panelini açınca ilk önce konuşma özellikler sayfasıdır. Burada TAB tuşuyla gezerek ayarlamalarınızı yaprsınız. İlk seçme özelliği olan ses seçeneği gelecektirç Ses yüksekliğinin ayarlanmasını sağlar. Ses ayarını değiştirmek için körsırı yukarıya ve aşağıya olmak üzere artırıp azaltmak mümkündür.
Tab tuşuyla konuşma özellikler sayfasından ikinci özellik olan hız özelliğine gelinir. Burada da konuşmanın hızı yine körsırın aşağı yukarı hareketiyle yavaşlatılabilir ya da artırılabilir. Eğer tekrar sese geçmek istiyorsanız bu sefer SHİFT+TAB tuşuyla geriye gidilebilir.
Bir sonraki seçenek Büyük harf anonsu; önünüze gelen mesajların ya da yazılarda büyük harflerinin anons edilip edilmeyeceğini ya da sinyalle uyarılıp uyarılmayacağınızı ayarlayabilirsiniz. Size büyük harf onunsu grubu, yanında da kelimeler yada sesli sinyaller şeklinde seçenek sunacaktır. Eğer kelimeleri seçerseniz size büyük harf şeklinde bildirme yapacaktır. Örneğin büyük harf A gibi. Seli sinyalleri seçerseniz önce bir sinyal verecek ve sonra kelimeyi okuyacaktır. Bu durumdayken eğer kelimenin tamamı büyük harfse bu sefer sinyal vermeden hepsi büyük deyip kelimeyi okuyacaktır. Eğer körsır sesli sinyaller seçeneğindeyse o zaman tan tuşyla geçip ayar yapmanız gerekecektir. Size sesli sinyaller listesi gelecek ve herhangi bir ses seçimi (sinyal) yapmanız lazım.
Tabla geleceğiniz bir sonraki seçenek mesaj dili seçeneğidir.
Bilgisayarınızın kullanım sırasında bazı mesajlar vardır. Sadece bu
mesajları duymak istediğiniz dili seçersini. Eğer Apollo’da ek bir dil kartı
varsa o diller görünecek ve yalnızca o dilde seçim yapılabilir. Bu seçim ok
tuşlarıyla olur.
Tabla geçilince Ekran dili seçeneğine gelir. Burada da Ekranın dili
seçilecektir. (Türkçei İngilizce v.s)
Tab tuşuyla Mesaj sesi seçeneğine gelir. Burada körsırla (ok tuşlarıyla)
ses seçimi yapılır.
Yazma alanı sesi, Yazı yazarken hangi sesi istediğinizi seçmenize yarar.
Gene ok tuşlarıyla seçim yapılır. Başka ses seçme seçeneğindeyse, seçilen
ses genel bir ayarlama olacaktır.
Menü seslendirme sesi, Bilgisayarı kullanırken menülerin
seslendirilmesinde kullanılacak sesin ayarlanması yapılır.
Belge okuma sesi, belge okuturken de farklı bir ses kullanabilirsiniz.
Belgenin tamamını okuturken kullanılır.
NOT: Sayfada belgeyi baştan sona okutmak için numaratördeki + tuşuna
basılır, durdurmak için CTRL tuşu kullanılır. Eğer konuşma özellikler
sayfasındaki ayarlarınızın etkin olmasını istiyorsanız Tamamı, iptal etmek
içinse İptal tuşunu kullanabilirsiniz.
Konuşma özellikler sayfasından sonraki özelliktir. Konuşma özellikler
sayfasından bu özelliğe geçmek için CTRL+TAB tuşuna basılır. (Bir öncekine
geçiştir.) İlk seçenek sintisayzır seçme özelliğidir. Burada eğer başka bir
seslendirme cihazı kullanmak için kullanılır. Boşluk tuşuna basılarak bu
seçeneğin içine girilebilir. Sintisayzır bağlı ise aygıtınız burada
görünecektir.
Tab tuşuna basarsanız ikinci seçenek olan kabartma aygıt seçimidir. Bu da
bilgisayarınıza bağlı olan bir kabartma alet (ekran) bağlı olup olmadığını
söyleyecek ve yeni bir alet bağlamışsanız buradan bilgisayarınıza
tanıtabilirsiniz
Üçüncü olarak yine tab tuşuyla sam ayarlama seçeneğine gelirsiniz .
Bilgisayrınıza SAM adı verilen bir program yüklenmiştir.
CTRL+TAB tuşunu kullanarak konuşma özellikler sayfasından sonra bu
özelliğe gelinir. Bu özellik kutusu da yazma esnasında kullanacağınız bazı
özel isteklerinizi ayarlamanıza yardımcı olmaktadır. İlk seçenek ayarlama
dosyası seçeneğidir. Bu seçenek size ingilizce olarak default aplication
şeklinde okuyacaktır. Bu dosya hal programını kendi sayfasıdır,
değiştirmeyiniz
İkinci seçenek durum seçeneğidir. Burada da default durum denilen halin
özel bir dosyasıdır.
Bir sonraki seçenek noktalam işaretlerine ilişkin ayarlamaların yapıldığı
seçenektir. Bu seçenek üstündeyken ok tuşlarıyla gezilerek yazı yazdığınız
sayfada noktalama işaretlerini okutulup okutulmayacağı ayarlarını
görürsünüz.
Bir sonraki özellik rakam anonsu gurubu seçeneğidir. Burada rakamların
nasıl söyleneceğini (yazma alanında) gösterir. Eğer kelimeyi seçerseniz
rakamları okur Örneğin 125’i yüzyirmibeş olarak okur. Eğer rakamları
seçerseniz 125 ‘i bir, iki, beş şeklinde okuyacaktır.
Bir sonraki seçenek anons gurubu seçeneğidir. Bunlardan bazıları, boş
satır anonsu (Boş satırı söylesin yada söylemesin) , büyük harf anonsu,
renk, yazıtipi değişimi.. arka zemin renk değişimi, punto büyüklük değişimi
..v.b gibi. Bu seçenekler kontrol kutusu şeklindedir ve seçildiği zaman
aktif hale gelir. Seçmek için boşluk tuşuna basılır.
Ekran okuyucu programlar grafik olarak adlandırılan resim ve grafikleri
seslendirmemektedirler. Ancak ekran okuyucu programın özellikleri sayesinde
seslendirilebilir. Bu işlevleri grafik öğretme olarak adlandırıyoruz. Yazma
alanında grafik öğretme işleviyle yapılan grafiklerin öğretilip
öğretilmemesiyle ilgili seçeneklerdir. Burada ok tuşlarını kullanarak
seçilebilir, sadece öğretilmiş olanlar- hepsi- kapalı seçenekleri vardır.
Kapalı işaretlenirse grafik anonsu yapmayacaktır.
Karakter Eko gurubu; size yazı yazarken fayda sağlar. 3 seçeneği vardır,
okla gezebilirsiniz. Bunlar karakterle, kelimeler ve hiçbiridir. Karakterler
seçilirse yazı yazarken her harfi okur, kelimeler seçilirse kelime
yazılırken her kelime bittikten sonra boşluk verdiğiniz anda kelimeyi bütün
olarak okur. Hiçbirinde ise hiç okumaz.
Devamında bulunan sütun bulma; kontrol kutusu şeklindedir. Eğer
kullandığınız doküman gazete sütunları şeklinde düzenlenmişse bu seçenek
kullanılır. Çünkü önce birinci sütunu bitirip sonra ikinci sütüna geçecektir.
Sıra moduna geçirdiğinizde bir sütunu bitimeden karşıdaki sütuna geçeceği
için karışıklık olur.
Hal kontrol panelinde belirtilen ve ayar yapılan bölgeler dışındaki
ayarlar için geçerlidir. Tıpkı diğer özellikler sayfasında belirtilen
özellikleri içerdiğinden bunları anlatmıştık.
Yazma alanında belirtilen seçeneklerin aynısı olduğu için daha önce
anlatıldığı gibidir.
Klavyede kullandığınız tuşların hangilerinin kullanılıp
kullanılmayacağını, ayarlamalarını sağlar. Burada ilk girdiğiniz seçenek
seçilmedi olursa klavyedeki diğer tuşları ayarlayabilirsiniz. Seçilirse
ayarlar sayfası görülmez. Bu şekilde klavyedeki tuşların hangilerinin
seslendirilip seslendirilmeyeceğini ayarlayabilirsiniz. örneğin, boşluk
tuşunun anonsunu duymak istemezseniz bu ayarlar sayfasında boşluk tuşunu
seçerek sesini kapatabilirsiniz. Bu ayarlar kontrol kutusu şeklinde olduğu
için ayarlarınızı aralık tuşuna basarak seçiniz.
Burada yazma alanından farklı olarak üç seçenek bulunur. Yalnızca onları
açıklayalım. Ekran tarrama özellikler sayfasına girdikten sonra ilk seçenek
ses seçeneğidir. Bu seçenekle ekran taramanın sesini değiştirebilirdiniz.
Diğer seçenek grafik öğretme seçeneğidir. Grafik öğretme seçeneğine gelip
aşağı ve yukarı oklarla açık ve kapalı seçeneklerini seçebilirsiniz. Genelde
grafik öğretmenin açık olmasını tavsiye ederiz. Aksi halde daha önce
anlatılan grafik öğretme fonksiyonunu kullanamazsınız. Diğer seçenek ise
fare hareketli seçeneğidir. Bu da kontrol kutusudur. Burada fare hareketli
seçildi durumunda yaparsanız ekran taramaya girdiğinizde farenin simgesi
ekranda gözükecek, aksi halde gözükmeyecektir.
Buradaki ayarlarda yazma alanı özelliklerindeki seçeneklerin aynısıdır.
Burada seslere ait ayarların yapıldığı yerdir. İlk önce ses üstünde
aşağı yukarı tuşlarıyla değişiklik yapacağınız sesi seçmelisiniz. Sonraki
seçenek ekleme seçeneğidir. Burada yeni bir yaratmak için kullanılır. Sil
seçeneği seçtiğiniz sesin silinmesini sağlar. İsim değiştirme seçeneği de
üstünde bulunduğunuz sesin ismini değiştirmeye yarar.(ses de seçilmiş ses).
Ses perde ayarı seçeneği; seçili olan sesin ismini söyleyecek ve perde
ayarının derecesini söyler. Aşağı ve yukarı oklarla sesi kalınlaştırıp
inceltebilirsiniz. Ses derecesi de benzerdir. Metin test etme seçeneği, ses
ayarlarını yaparken test edeceğiniz metindir. Bu ayarları yapınca tamam
tuşuna basıp aralık tuşuyla okeylenir.
Burada sizin yapacağınız bir ayar yoktur.
Grafikle ilgili özellikler bulunur. Yeni grafik öğretmenin yapıldığı ve
daha önce öğrettiğiniz grafikleri toplu olarak gördüğünüz yerdir. İlk
seçenek yazma seçeneğidir. Bu seçenekte aralık tuşuna basınca sizden yeni
bilgiler girmenizi bekler. Bir sonraki seçenek silme seçeneğidir. Üzerinde
bulunulan grafiği silmeye basarsanız o grafiği siler. Sonraki seçenek grafik
alma seçeneğidir ki yeni grafik öğretme yeridir.
Grafik öğretme: Grafik öğretebilmek için öncelikle Hal kontrol
panelindeki Grafik öğretmenin açık olması gerekmektedir. Bunu açık hale
getirdikten sonra öğretilecek grafik üzerine gelip İnsert tuşuna basılır ve
çıkan tabloya bu tuşu gördüğünde ne söyleyeceğini yazmamızın istendiği bir
dialog kutusu çıkacaktır. Bu kutuya grafiğin ne olduğunu (gördüğü zaman
söyleyeceği) yazmak yeterli olacaktır
Burada Hal’in kullanımı sırasında size kolaylık sağlayan kısayoların
bulunduğu sayfadır. İlk olarak sesle ilgili özel tuşların yer aldığı bölüm
gelecek ve liste kutusu diyecektir.ok tuşuyla action ve ekran tarama ile
ilgili kısayol tuşlarının olduğu yere de gelebilirsiniz. İlk geldiğiniz
noktada ses seçili durumdadır. Buradan ok tuşlarıyla diğer özellikleri
görebilirsiniz. İlk önce ses seçeneğindeyken TAB tuşuna basınca sesle ilgili
komutların kısayollarını size söyler. Aynı şekilde ok tuşlarıyla başka bir
özelliğe geçip (örneğin hız) tekrar TAB tuşuna basarak hıza ait kısayolları
okuyacaktır. Öğrenmek istediğiniz komutları seçip TAB tuşuna basmak yeterli.
İkinci bir TAB tuşuna basmayla Tuş ekleme seçeneğini göreceksiniz. Buradan o
seçeneğe kısayol atamanız mümkündür. Aynı şekilde orada bulunan tuş silme,
tuş yenileme aynı mantıkla kullanılır. Örneğin “Neredeyim” tuşunu eksi tuşu
verir, buna başka bir kısayol da atamak isterseniz eklemeyi, bunu silip yeni
bir kısayol yaratmak içinde tuş yenile yapmanız gerekmektedir. Bunlardan
sonra gelen “default hotkeys” tuşudur ki, bu varsayılan eski haline
dönecektir. Örneğin yanlışlıkla sildiğiniz bir şeyi eski haline almak (yani
sistemdeki haline geri dönmek) için bu seçenek seçilir.
Bu özellikler sayfası HAL konfigürasyonuyla ilgilidir.
<---Başa dön
Ekran tarama demek, ekrandaki belli bir bölgeyi ya da tüm ekranın her tarafını görmeye yarayan, görenlerin mousu kullandığı gibi mousu klavyeden kullanmaya sağlayan bir moddur. Kullanıcıların en sık başvurduğu bir mod olması açısından önemli bir fonksiyonu yerine getirmektedir. Kısa bir örnekle açıklamak gerekirse, bir uygulama üstünde çalışırken o uygulama tablosunu incelemek istiyorsunuz. TAB tuşuyla gidilemeyen bölgeleri görmek için Ekran tarama moduna girmek ve körsırla sağa-sola-yukarı-aşağıya gidilerek istenilen her bölüm tüm detaylarıyla incelenebilir.
Ekran tarama modu 3 farklı tarama çeşidi sunar. SHİFT+BOŞLUK tuşu ile ekran taramaya girilir, numaratördeki + tuşuna 3 defa ayrı ayrı basılırsa bu farklı 3 ayrı mod dinlenebilir, istenilen mod duyulduktan sonra herhangi bir tuşa basmadan körsırlarla dolaşmaya başlanabilir.
3 Farklı mod şunlardır:
|
| 1- Ekran tarama modu Kontrol alanıyla sınırlı : Bu modda körsırın
bulunduğu obje tüm detaylarıyla incelenebilir. Örneğin, masa üstünde
bilgisayarım üstündeyken bu modu seçerseniz, bilgisayarım yazısını tek tek
harf harf inceleyebilir, onun kutusu ve rengi hakkında bilgiler
alabilirsiniz. |
|
| 2- Ekran tarama modu Pencereyle sınırlı: Bu da bir uygulama
içindeyseniz körsırın o uygulamanın dışına çıkmasını istemessiniz.
Yalnızca uygulama içinde kalması için pencereyle sınırlı modunu seçip
körsırın pencere dışına çıkmasını önlemiş oluruz. Örneğin, chat yaparken
açılan bir pencere vardır. Bunun incelenmesi için bu modun seçilmesi
gerekir. Ya da bir mesaj kutusu çıkmışsa, ekranda ikinci bir pencerenin
var olduğu her durumda kullanılabilir. |
|
| 3- Ekran Tarama modu sınırlı değil: Bu mod tüm bir ekranı adım adım
gezmek için kullanılır. Gitmediği nokta kalmayıncaya kadar
dolaşılabilmektedir. |
EKRAN TARAMADA KULLANILAN TUŞLAR
| SHİFT+BOŞLUK : Ekran tarama modu |
| SAĞ OK: Bir karakter sağa |
| SOL OK: Bir karakter sola |
| AŞAĞI Ok: Bir satır aşağ |
| YUKARI OK: Bir satır yukarı |
| CTRL+YUKARI OK:Bir obje yukarı |
| CTRL+AŞAĞI OK: Bir obje aşağı |
| HOME: Körsırı bulunduğu satırın başına alır |
| END: Körsırı bulunduğu satırın sonuna alır |
| PAGE UP: Bulunduğu uygulamanın en üstüne |
| PAGE DOWN: Bulunduğu uygulamanın en altına |
| EKRAN TARAMA MODUNDAYKEN BOŞLUK: Farenin sol tuşuna bir kez
basmak gibidir, objeyi seçerek ekran taramadan çıkar. |
| EKRAN TARAMA MODUNDAYKEN ENTER: Farenin sol tuşuna iki kez
basmak gibidir, objeyi seçerek giriş yapar ve ekran taramadan çıkar. |
| SHİFT+F10: Farenin sağ tuşunu tıklamaktır. Bu da seçilen bir
obje için neler yapılacağı konusunda yardımcı menü sunar. Körsır
hareketiyle uygulama için seçim yapılır.(Örn: kes, kopyala, yapıştır,
yazıtipi...v.s) Çok önemli bir işlevi yerine getirir |
| CTRL+HOME: Ekran tarama için seçtiğiniz inceleme alanına göre
alanın en üst köşesine gider |
| CTRL+END: Ekran tarama için seçtiğiniz inceleme alanına göre
alanın en alt köşesine gider |
Hal’in ekran tarama modunda görebileceği objeler, hal kontrol panelinden
sütun bulma seçeneğinin seçili olup olmamasına bağlıdır. Örneğin:Masa
üstünde objeler bir sıra halindedir. Ekran tarama moduyla bu objeleri
incelemek için hal kontrol panelindeki sütun bulma seçeneğinin seçilmiş
olması gerekir. Bunun için de hal kontrol paneline girmeden kısa yol olarak
Sol CTRL+ 9 (harflerin üstündeki, bulunan 9 rakamı). İle sütun bulma ya da
sıra bulma modunu değiştirebilirsiniz. Yani sürun halinde dizilmiş olan
objeleri sıra anlama modundayken inceleyemezsiniz.
ESC: Ekran Tarama modundan çıkar. Ya da herhangi bir seçenekteyseniz boşluk
tuşuyla da çıkılabilir.
<---Başa dön
Windows'ta görmeyenin bilgisayar kullanımında 3 önemli bölüm vardır ki;
bunlar, masaüstü, başlat menüsü ve görev çubuğudur.
Masaüstü
Bilgisayarımızda bulunan programların kısayollarını veya simgelerini
görmek mümkündür. Kullandığımız programları bu bölüme (ki ekranda herzaman
bulunan bölge) yerleştirebilir ve kolay erişimi sağlar. Hal, masaüstüne
gelindiğinde masaüstünün ilk elemanı olan Bilgisayarım seçeneğinin üstüne
gelecek ve okuyacaktır. Nerede olursak olalım masaüstüne gelmenin kısa yolu;
WINDOWS tuşu+M harfine basmaktır. Diğer ekrandaki o anda açık olan
tüm program ve dosyaları kapatmadan minimize eder ve ekrana masaüstünü
getirir.
Görev çubuğu
Windows birden fazla programı aynı anda çalıştırabilir, ve birbirlerini etkilemezler. Ekranda en son çalışan programın görüntüsü görülür.diğerleri görülmez ve arka planda çalışırlar. Ancak görev çubuğu üzerinde (masa üstünün altında, ekranın en altında bir çubuktur) açık olan tüm programlar görülebilir. Bu durumdayken onlara müdehale edilemez. Öncelikle ekrana getirilmesi (aktif hale getirilmesi) gerekir. Diyelimki bilgisayarınızda 5 program birden açık ve siz beşinci programı ekranda görüyorsunuz. Kalan 4 program görev çubuğu üzerinde görülür ve onlardan birini aktif hale getirmek istiyorsunuz. Görev çubuğunda hareket ederek istediğiniz programı bulmanız gerekir. Görev çubuğundaki programların çalıştırılabilmesi için daha önceki programların minimize edilmesi gerekmektedir. Minimize etmek demek ekranda büyük olarak görülmeden yalnızca isminin görüldüğü ama hala bilgisayarımızda açık olarak kalabilecek şekilde görev çubuğuna indirmek demektir. Bunun yolu şudur. Program dosyası açıkken ALT+BOŞLUK tuşlarına basarsak, dosyanın ekrandaki durumuyla ilgili neler yapılabileceği ile ilgili fonksiyonlar içeren bir kutu açılır. Bu kutuda ekranı kapla , simge durumunda küçült, kapat,taşı gibi fonksiyonlar yer alır. ALT+BOŞLUK tuşuna basıp aşağı okla gezerek “ simge durumuna küçült” seçeneğini seçmemiz gerekir. Böylece programdan çıkmadan onu görev çubuğunda bekletmeye almış oluyoruz. (İngilizce Windows kullanıyorsanız minimize seçeneğini seçmelisiniz.) Görev çubuğunda bulunan bir programı aktif hale getirmek için TAB tuşuyla dolaşıyoruz.
Görev çubuğuna gelindiğinde HAL, “Boş satır yazma alanı” diyecek ve görev
çubuğu bölümüne gelmiş olduğunuzu anlayacaksınız. Buradan da yön tuşlarıyla
minimize edilmiş dosyaları dolaşabilecek ve istediğiniz programın üstüne
gelip enter tuşuna basıp ekrana açma yani aktif hale getirme sağlanmış
olacaktır.
Ekrandaki tüm görünenlerin minimize edilmesinin ikinci bir yolu da
WINDOWS Tuşu+M harfine basmaktır. Böylece ekrandaki tüm açık dosyalar
minimize olacak ve imleç masaüstüne gelecektir.
Bu arada açık bir programı kapatmak istiyorsanız; ALT+F4 tuşuna
basmanız yeterli olacaktır. Ama bunun şartı kapatmak istediğiniz programın
ekranda aktif olması gerekir.
BAŞLAT MENÜSÜ
En önemli kavramlardan birisidir. Bu menü bir uygulama menüsüdür. Başlat
menüsünü harekete geçirmek için klavyede ona özel Windows tuşu denilen bir
tuş vardır. Başlat menüsünden bir çok programa, ayarlara kısaca tüm
bilgisayara ulaşabilmeniz mümkündür. Windows tuşuna basınca başlat menüsü
açılır ve aşağı yukarı oklarla (yön tuşları) gezerek istediğiniz bölüme
geçebilmeniz mümkündür. Windows, klavyeden kullanmada ayrıcalıklara da
sahiptir. Örneğin; bir pencere içinde aradığınız dosyanın yada programın ilk
harfine bastığınız anda körsırınız o harfle başlayan dosyaları bulacaktır.
Örneğin “Firma” adında bir dosya arıyorsunuz ve bu dosyanın bulunduğu
penceredesiniz. Bunu bulmak için sürekli yön tuşlarıyla dolaşmak yerine “F”
harfine bastığınız anda “F” harfi ile başlayan ilk dosyaya gideceği için
yalnızca bulana kadar aynı harfe basmanız yeterli olacak ki, bu da
görmeyenlerin dosya bulmada mousu kullananlara göre daha hızlı bilgisayar
kullanmalarına olanak sunabilecek önemli bir özelliktir.
Klavyeden kullanırken pencereler arasında TAB tuşu kullanılır. Eğer pencere içerisinde dolaşmak istiyorsak yön tuşları kullanılır. İstediğimiz dosyayı buluktan sonra çalıştırmak için enter tuşuna basmamız gerekir. Windows pencerelerden oluşmuştur demiştik ama bir görmeyenin bunu daha iyi anlayabilmesi için başka bir örnekle açıklamak istiyorum: Bilgisayarınızı kendi eviniz gibi düşünelim. Ev içerisinde odalar var ve mantık ve yapı olarak birbirine benzeseler de fonksiyonları açısından farklı özelliklere sahiptirler. Örneğin, yatak odasının işlevi ile oturma odasının işlevi farklıdır, keza, mutfak apayrı fonksiyonları olan bir bölümdür. Yatağımızın oturma odasında bulunması biraz garip olsa da bulunabilir ama bazı nesneler vardır ki, bulunduğu yerden başka bir yerde kullanılamaz. Çünkü mimari yapısı itibariyle ona göre ayarlanmamıştır. Bilgisayarımız da aynen böyledir. Bizim yaptığımız tüm dosyalar tıpkı bir saat gibidir ve evimizin her bölümüne konulabildiği gibi dosyalarınızı bilgisayarın her yerinde tutulabilirsiniz. Ancak onun yerinin orası olup olmadığı tartışılabilir. İşte bilgisayarınızda dosyalarınızı amacına uygun yerleştirmek sizin düzen anlayışınıza göre değişir. Bilgisayarda, bilgisayarın ayarlarının yapıldığı oda başka, programların olduğu oda başkadır. Bunlar arasında geçişler için kapılar son derece çok ve işlevlidir.
Başlat menüsü içerisinde menüler ve alt menüler vardır. Hal programı size alt menüsü olup olmadığını “ Alt menüsü var” şeklinde uyararak söyler. Alt menüsü olan bir seçenek üstünde alt menüsünü görmek için sağ oka ya da enter tuşuna basmanız gerekecektir.
Birçok programa girip çıktığınız durumlarda bazen mous imleci kaybolur ve
masaüstüne gelmez bu durumda yukarıda da belirttiğimiz gibi masaüstüne
imleci koymak için ya TAB tuşuna basmalı ya da WINDOWS+M tuşuna basmalıyız.
KONTROL MENÜSÜ NEDİR
ALT+BOŞLUK tuşuyla girilen ve ekranın ne yapılacağıyla ilgili
menünün olduğu bölümdür. Her programın (pencerenin) en üst sol köşesinde
bulunur ve o pencereye ne yapılacağı konusunda fonksiyonlar içerir. Yukarıda
değindiğimiz gibi, simge durumunda küçült, ekranı kapla, kapat, taşı, boyut
gibi işlevler sunar.
DİYALOG KUTUSU KULLANIMI
Diyalog kutuları bilgisayarla iletişimin sağlandığı kutulardır. Buralar
birşeyler yazılması ya da var olan bilgilerden seçim yapılması istenir.
Dialog kutusunu anlayabilmek için dolaşmak gerekmektedir. Bir pencere
şeklinde açılır. İleriye doğru dolaşmak için TAB tuşu kullanılır. Eğer
kutuda bir adım geri gelmek isteniyorsa bu defa SHIFT+TAB tuşlarını
kullanmak gerekir.(İki tuşlu kısa yolları klavyeden kullanırken ilk önce
ALT, CTRL gibi tuşlara parmağımızın birisiyle basarken (basılı haldeyken)
ikinci tuşa bir defa tıklama yeterlidir. Bu kutu (çerçeve) içerisinde
dolaşırken anlaşılamayan bir seçenek varsa, HAL üzerinde bulunduğu seçeneği
sizlere okumak için numaratördeki (klavyenin sağında uzun tuş) Sıfır tuşunu
bununla görevlendirmiştir. Sıfır tuşu o anda bulunduğunuz kelime ya da
seçeneğin ne olduğunu size tekrar okuyacaktır.. Aynı şekilde nerede, hangi
diyalog kutusunda olduğunu söyleyen tuş da yine numaratördeki eksi tuşudur.
Numarataördeki yıldız tuşuna basarsanız da diyalog kutusundaki tüm
seçenekleri size okuyacaktır. Windowsta işlemi yapmadan geri dönmek için ESC
tuşuna basmak yeterlidir. Seçilen tuşu okeylemek için enter tuşuna basılmalı
ya da boşluk tuşu da aynı işi yapar.
BİLGİSAYARDA DOSYA BULMA
Bilgisayarda bir dosyanın ya da programın nerede olduğunu bilmiyorsanız
dosyayı windowsa buldurtabilirsiniz. Bunun için F3 tuşuna bastığınız zaman
ekrana BUL adında bir pencere açılacaktır. Burada ilk dialog kutucuğu “Dosya
adının “ istendiği kutucuktur. Aranacak dosyanın tam adı yada ilk 3-5
harfinin yazılması arama için yeterlidir. Sonra aranacak kısım bölümünde de
nerede arama yaptıracağınızı yön tuşlarıyla seçip, TAB tuşuyla “şimdi
bul” butonuna gelerek enter tuşuna basmak yeterlidir. Daha sonra
pencerenin altında bir pencere daha açılacak ve aranan kelimeyi içeren
dosyalar bir bir bulunup bu pencere içine getirilecektir. Bu bölüme de gene
TAB tuşuyla gidip aranan dosyayı bulup enter tuşuna basarak çalıştırmamız
mümkün olacaktır.
Programlarda menü çubuğunu etkinleştirmek için F10
Menüde ilgili komutu yürütmek için ALT+menüde altı çizili harf
(MDI) programları içindeki geçerli pencereyi kapatmak için CTRL+F4
Geçerli pencereyi kapatmak veya programdan çıkmak için ALT+F4
Kopyalamak için CTRL+C
Kesmek için CTRL+X
Silmek için DELETE
Seçili iletişim kutusu öğesinin Yardım'ını görüntülemek için F1
Geçerli pencerenin sistem menüsünü görüntülemek için ALT+ARAÇUBUĞU
Seçili öğenin kısayol menüsünü görüntülemek için ÜST KARAKTER+F10
Başlat menüsünü görüntülemek için CTRL+ESC
MDI programlarının sistem menüsünü görüntülemek için ALT+TİRE (-)
Yapıştırmak için CTRL+V
Son kullandığınız pencereye geçmek için -Veya- ALT tuşunu basılı tutarken
arka arkaya SEKME (TAB)tuşuna basarak bir başka pencereye geçmek için
ALT+SEKME
Geri almak için CTRL+Z
Görev çubuğundaki düğmelerde dolaşmak için WINDOWS+SEKME
Bul: Tüm Dosyalar'ı görüntülemek için WINDOWS+F
Bul: Bilgisayar'ı görüntülemek için CTRL+WINDOWS+F
Yardım'ı görüntülemek için WINDOWS+F1
Çalıştır komutunu görüntülemek için WINDOWS+R
Başlat menüsünü görüntülemek için WINDOWS
Sistem Özellikleri iletişim kutusunu görüntülemek için WINDOWS+BREAK
Windows Gezgini'ni görüntülemek için WINDOWS+E
Tüm pencereleri simge durumuna küçültmek veya eski konumlarına geri getirmek
için WINDOWS+D
Tüm pencereleri simge durumuna küçültme işlemini geri almak için ÜST
KARAKTER+WINDOWS+M
<---Başa dön
En son güncelleme 02/24/04