Hal Kısa Yol Tuşları

HAL Kontrol Panelinin Kullanımı

Hal’in kendi ayarlarıyla ilgili seçenekleri sunar. Kullanıcının özel tercihlerine göre ayarlanabilmesini sağlayan bir paneldir. CTRL+BOŞLUK tuşuyla girilir. Sayfada özelliklerin birinden diğerine geçişte CTRL+TAB tuşu kullanılır. Eğer SHİFT+CTRL+TAB’a basılırsa da geriye doğru gelinir. Hal’deki bu özellikler sayfaları şunlardır:

• 1- KONUŞMA özellikler Sayfası
• 2- ÇIKIŞ KONFİGÜRASYONU özellikler sayfası
• 3- YAZMA ALANI özellikler sayfası
• 4- BAŞKA BÖLGE özellikler sayfası
• 5- MENÜLER özellikler sayfası
• 6- KLAVYE özellikler sayfası
• 7- EKRAN TARAMA özellikler sayfası
• 8- BELGE OKUMA özellikler sayfası
• 9- SES KONFİGÜRASYONU özellikler sayfası
• 10- BRAİLLE özellikler sayfası
• 11- GRAFİK özellikler sayfası
• 12- ÖNEMLİ TUŞLAR özellikler sayfası
• 13- KONFİGÜRASYON özellikler sayfası
• 14- GENEL özellikler sayfası

Hal programından çıkış için (programın devreden çıkarılması) CTRL+BOŞLUK’la Hal kontrol paneli ve daha sonra ALT+BOŞLUK ile kontrol menüsü açılır. Oklarla Hal programından çıkış seçilerek enter tuşuna basılır. Size emin olup olmadığınızı soracaktır, evet deyip çıkabilirsiniz.

TÜM ÖZELLİKLERİ İNCELEYELİM

Hal kontrol panelini açınca ilk önce konuşma özellikler sayfasıdır. Burada TAB tuşuyla gezerek ayarlamalarınızı yaprsınız. İlk seçme özelliği olan ses seçeneği gelecektirç Ses yüksekliğinin ayarlanmasını sağlar. Ses ayarını değiştirmek için körsırı yukarıya ve aşağıya olmak üzere artırıp azaltmak mümkündür.

Tab tuşuyla konuşma özellikler sayfasından ikinci özellik olan hız özelliğine gelinir. Burada da konuşmanın hızı yine körsırın aşağı yukarı hareketiyle yavaşlatılabilir ya da artırılabilir. Eğer tekrar sese geçmek istiyorsanız bu sefer SHİFT+TAB tuşuyla geriye gidilebilir.

Bir sonraki seçenek Büyük harf anonsu; önünüze gelen mesajların ya da yazılarda büyük harflerinin anons edilip edilmeyeceğini ya da sinyalle uyarılıp uyarılmayacağınızı ayarlayabilirsiniz. Size büyük harf onunsu grubu, yanında da kelimeler yada sesli sinyaller şeklinde seçenek sunacaktır. Eğer kelimeleri seçerseniz size büyük harf şeklinde bildirme yapacaktır. Örneğin büyük harf A gibi. Seli sinyalleri seçerseniz önce bir sinyal verecek ve sonra kelimeyi okuyacaktır. Bu durumdayken eğer kelimenin tamamı büyük harfse bu sefer sinyal vermeden hepsi büyük deyip kelimeyi okuyacaktır. Eğer körsır sesli sinyaller seçeneğindeyse o zaman tan tuşyla geçip ayar yapmanız gerekecektir. Size sesli sinyaller listesi gelecek ve herhangi bir ses seçimi (sinyal) yapmanız lazım.

Tabla geleceğiniz bir sonraki seçenek mesaj dili seçeneğidir. Bilgisayarınızın kullanım sırasında bazı mesajlar vardır. Sadece bu mesajları duymak istediğiniz dili seçersini. Eğer Apollo’da ek bir dil kartı varsa o diller görünecek ve yalnızca o dilde seçim yapılabilir. Bu seçim ok tuşlarıyla olur.

Tabla geçilince Ekran dili seçeneğine gelir. Burada da Ekranın dili seçilecektir. (Türkçei İngilizce v.s)

Tab tuşuyla Mesaj sesi seçeneğine gelir. Burada körsırla (ok tuşlarıyla) ses seçimi yapılır.

Yazma alanı sesi, Yazı yazarken hangi sesi istediğinizi seçmenize yarar. Gene ok tuşlarıyla seçim yapılır. Başka ses seçme seçeneğindeyse, seçilen ses genel bir ayarlama olacaktır.

Menü seslendirme sesi, Bilgisayarı kullanırken menülerin seslendirilmesinde kullanılacak sesin ayarlanması yapılır.

Belge okuma sesi, belge okuturken de farklı bir ses kullanabilirsiniz. Belgenin tamamını okuturken kullanılır.

NOT: Sayfada belgeyi baştan sona okutmak için numaratördeki + tuşuna basılır, durdurmak için CTRL tuşu kullanılır. Eğer konuşma özellikler sayfasındaki ayarlarınızın etkin olmasını istiyorsanız Tamamı, iptal etmek içinse İptal tuşunu kullanabilirsiniz.

Konuşma özellikler sayfasından sonraki özelliktir. Konuşma özellikler sayfasından bu özelliğe geçmek için CTRL+TAB tuşuna basılır. (Bir öncekine geçiştir.) İlk seçenek sintisayzır seçme özelliğidir. Burada eğer başka bir seslendirme cihazı kullanmak için kullanılır. Boşluk tuşuna basılarak bu seçeneğin içine girilebilir. Sintisayzır bağlı ise aygıtınız burada görünecektir.

Tab tuşuna basarsanız ikinci seçenek olan kabartma aygıt seçimidir. Bu da bilgisayarınıza bağlı olan bir kabartma alet (ekran) bağlı olup olmadığını söyleyecek ve yeni bir alet bağlamışsanız buradan bilgisayarınıza tanıtabilirsiniz

Üçüncü olarak yine tab tuşuyla sam ayarlama seçeneğine gelirsiniz . Bilgisayrınıza SAM adı verilen bir program yüklenmiştir.

CTRL+TAB tuşunu kullanarak konuşma özellikler sayfasından sonra bu özelliğe gelinir. Bu özellik kutusu da yazma esnasında kullanacağınız bazı özel isteklerinizi ayarlamanıza yardımcı olmaktadır. İlk seçenek ayarlama dosyası seçeneğidir. Bu seçenek size ingilizce olarak default aplication şeklinde okuyacaktır. Bu dosya hal programını kendi sayfasıdır, değiştirmeyiniz

İkinci seçenek durum seçeneğidir. Burada da default durum denilen halin özel bir dosyasıdır.

Bir sonraki seçenek noktalam işaretlerine ilişkin ayarlamaların yapıldığı seçenektir. Bu seçenek üstündeyken ok tuşlarıyla gezilerek yazı yazdığınız sayfada noktalama işaretlerini okutulup okutulmayacağı ayarlarını görürsünüz.

Bir sonraki özellik rakam anonsu gurubu seçeneğidir. Burada rakamların nasıl söyleneceğini (yazma alanında) gösterir. Eğer kelimeyi seçerseniz rakamları okur Örneğin 125’i yüzyirmibeş olarak okur. Eğer rakamları seçerseniz 125 ‘i bir, iki, beş şeklinde okuyacaktır.

Bir sonraki seçenek anons gurubu seçeneğidir. Bunlardan bazıları, boş satır anonsu (Boş satırı söylesin yada söylemesin) , büyük harf anonsu, renk, yazıtipi değişimi.. arka zemin renk değişimi, punto büyüklük değişimi ..v.b gibi. Bu seçenekler kontrol kutusu şeklindedir ve seçildiği zaman aktif hale gelir. Seçmek için boşluk tuşuna basılır.

Ekran okuyucu programlar grafik olarak adlandırılan resim ve grafikleri seslendirmemektedirler. Ancak ekran okuyucu programın özellikleri sayesinde seslendirilebilir. Bu işlevleri grafik öğretme olarak adlandırıyoruz. Yazma alanında grafik öğretme işleviyle yapılan grafiklerin öğretilip öğretilmemesiyle ilgili seçeneklerdir. Burada ok tuşlarını kullanarak seçilebilir, sadece öğretilmiş olanlar- hepsi- kapalı seçenekleri vardır. Kapalı işaretlenirse grafik anonsu yapmayacaktır.

Karakter Eko gurubu; size yazı yazarken fayda sağlar. 3 seçeneği vardır, okla gezebilirsiniz. Bunlar karakterle, kelimeler ve hiçbiridir. Karakterler seçilirse yazı yazarken her harfi okur, kelimeler seçilirse kelime yazılırken her kelime bittikten sonra boşluk verdiğiniz anda kelimeyi bütün olarak okur. Hiçbirinde ise hiç okumaz.

Devamında bulunan sütun bulma; kontrol kutusu şeklindedir. Eğer kullandığınız doküman gazete sütunları şeklinde düzenlenmişse bu seçenek kullanılır. Çünkü önce birinci sütunu bitirip sonra ikinci sütüna geçecektir. Sıra moduna geçirdiğinizde bir sütunu bitimeden karşıdaki sütuna geçeceği için karışıklık olur.

Hal kontrol panelinde belirtilen ve ayar yapılan bölgeler dışındaki ayarlar için geçerlidir. Tıpkı diğer özellikler sayfasında belirtilen özellikleri içerdiğinden bunları anlatmıştık.

Yazma alanında belirtilen seçeneklerin aynısı olduğu için daha önce anlatıldığı gibidir.

Klavyede kullandığınız tuşların hangilerinin kullanılıp kullanılmayacağını, ayarlamalarını sağlar. Burada ilk girdiğiniz seçenek seçilmedi olursa klavyedeki diğer tuşları ayarlayabilirsiniz. Seçilirse ayarlar sayfası görülmez. Bu şekilde klavyedeki tuşların hangilerinin seslendirilip seslendirilmeyeceğini ayarlayabilirsiniz. örneğin, boşluk tuşunun anonsunu duymak istemezseniz bu ayarlar sayfasında boşluk tuşunu seçerek sesini kapatabilirsiniz. Bu ayarlar kontrol kutusu şeklinde olduğu için ayarlarınızı aralık tuşuna basarak seçiniz.

Burada yazma alanından farklı olarak üç seçenek bulunur. Yalnızca onları açıklayalım. Ekran tarrama özellikler sayfasına girdikten sonra ilk seçenek ses seçeneğidir. Bu seçenekle ekran taramanın sesini değiştirebilirdiniz. Diğer seçenek grafik öğretme seçeneğidir. Grafik öğretme seçeneğine gelip aşağı ve yukarı oklarla açık ve kapalı seçeneklerini seçebilirsiniz. Genelde grafik öğretmenin açık olmasını tavsiye ederiz. Aksi halde daha önce anlatılan grafik öğretme fonksiyonunu kullanamazsınız. Diğer seçenek ise fare hareketli seçeneğidir. Bu da kontrol kutusudur. Burada fare hareketli seçildi durumunda yaparsanız ekran taramaya girdiğinizde farenin simgesi ekranda gözükecek, aksi halde gözükmeyecektir.

Buradaki ayarlarda yazma alanı özelliklerindeki seçeneklerin aynısıdır.

Burada seslere ait ayarların yapıldığı yerdir. İlk önce ses üstünde aşağı yukarı tuşlarıyla değişiklik yapacağınız sesi seçmelisiniz. Sonraki seçenek ekleme seçeneğidir. Burada yeni bir yaratmak için kullanılır. Sil seçeneği seçtiğiniz sesin silinmesini sağlar. İsim değiştirme seçeneği de üstünde bulunduğunuz sesin ismini değiştirmeye yarar.(ses de seçilmiş ses). Ses perde ayarı seçeneği; seçili olan sesin ismini söyleyecek ve perde ayarının derecesini söyler. Aşağı ve yukarı oklarla sesi kalınlaştırıp inceltebilirsiniz. Ses derecesi de benzerdir. Metin test etme seçeneği, ses ayarlarını yaparken test edeceğiniz metindir. Bu ayarları yapınca tamam tuşuna basıp aralık tuşuyla okeylenir.

Burada sizin yapacağınız bir ayar yoktur.

Grafikle ilgili özellikler bulunur. Yeni grafik öğretmenin yapıldığı ve daha önce öğrettiğiniz grafikleri toplu olarak gördüğünüz yerdir. İlk seçenek yazma seçeneğidir. Bu seçenekte aralık tuşuna basınca sizden yeni bilgiler girmenizi bekler. Bir sonraki seçenek silme seçeneğidir. Üzerinde bulunulan grafiği silmeye basarsanız o grafiği siler. Sonraki seçenek grafik alma seçeneğidir ki yeni grafik öğretme yeridir.

Grafik öğretme: Grafik öğretebilmek için öncelikle Hal kontrol panelindeki Grafik öğretmenin açık olması gerekmektedir. Bunu açık hale getirdikten sonra öğretilecek grafik üzerine gelip İnsert tuşuna basılır ve çıkan tabloya bu tuşu gördüğünde ne söyleyeceğini yazmamızın istendiği bir dialog kutusu çıkacaktır. Bu kutuya grafiğin ne olduğunu (gördüğü zaman söyleyeceği) yazmak yeterli olacaktır

Burada Hal’in kullanımı sırasında size kolaylık sağlayan kısayoların bulunduğu sayfadır. İlk olarak sesle ilgili özel tuşların yer aldığı bölüm gelecek ve liste kutusu diyecektir.ok tuşuyla action ve ekran tarama ile ilgili kısayol tuşlarının olduğu yere de gelebilirsiniz. İlk geldiğiniz noktada ses seçili durumdadır. Buradan ok tuşlarıyla diğer özellikleri görebilirsiniz. İlk önce ses seçeneğindeyken TAB tuşuna basınca sesle ilgili komutların kısayollarını size söyler. Aynı şekilde ok tuşlarıyla başka bir özelliğe geçip (örneğin hız) tekrar TAB tuşuna basarak hıza ait kısayolları okuyacaktır. Öğrenmek istediğiniz komutları seçip TAB tuşuna basmak yeterli. İkinci bir TAB tuşuna basmayla Tuş ekleme seçeneğini göreceksiniz. Buradan o seçeneğe kısayol atamanız mümkündür. Aynı şekilde orada bulunan tuş silme, tuş yenileme aynı mantıkla kullanılır. Örneğin “Neredeyim” tuşunu eksi tuşu verir, buna başka bir kısayol da atamak isterseniz eklemeyi, bunu silip yeni bir kısayol yaratmak içinde tuş yenile yapmanız gerekmektedir. Bunlardan sonra gelen “default hotkeys” tuşudur ki, bu varsayılan eski haline dönecektir. Örneğin yanlışlıkla sildiğiniz bir şeyi eski haline almak (yani sistemdeki haline geri dönmek) için bu seçenek seçilir.

Bu özellikler sayfası HAL konfigürasyonuyla ilgilidir.



<---Başa dön

Ekran Tarama Modu (Mous Fonksiyonu)

Ekran tarama modu 3 farklı tarama çeşidi sunar. SHİFT+BOŞLUK tuşu ile ekran taramaya girilir, numaratördeki + tuşuna 3 defa ayrı ayrı basılırsa bu farklı 3 ayrı mod dinlenebilir, istenilen mod duyulduktan sonra herhangi bir tuşa basmadan körsırlarla dolaşmaya başlanabilir.

3 Farklı mod şunlardır:

• 1- Ekran tarama modu Kontrol alanıyla sınırlı : Bu modda körsırın bulunduğu obje tüm detaylarıyla incelenebilir. Örneğin, masa üstünde bilgisayarım üstündeyken bu modu seçerseniz, bilgisayarım yazısını tek tek harf harf inceleyebilir, onun kutusu ve rengi hakkında bilgiler alabilirsiniz.
  
  
• 2- Ekran tarama modu Pencereyle sınırlı: Bu da bir uygulama içindeyseniz körsırın o uygulamanın dışına çıkmasını istemessiniz. Yalnızca uygulama içinde kalması için pencereyle sınırlı modunu seçip körsırın pencere dışına çıkmasını önlemiş oluruz. Örneğin, chat yaparken açılan bir pencere vardır. Bunun incelenmesi için bu modun seçilmesi gerekir. Ya da bir mesaj kutusu çıkmışsa, ekranda ikinci bir pencerenin var olduğu her durumda kullanılabilir.
  
  
• 3- Ekran Tarama modu sınırlı değil: Bu mod tüm bir ekranı adım adım gezmek için kullanılır. Gitmediği nokta kalmayıncaya kadar dolaşılabilmektedir.
  
  

• SHİFT+BOŞLUK : Ekran tarama modu
  
• SAĞ OK: Bir karakter sağa
  
• SOL OK: Bir karakter sola
  
• AŞAĞI Ok: Bir satır aşağ
  
• YUKARI OK: Bir satır yukarı
  
• CTRL+YUKARI OK:Bir obje yukarı
  
• CTRL+AŞAĞI OK: Bir obje aşağı
  
• HOME: Körsırı bulunduğu satırın başına alır
  
• END: Körsırı bulunduğu satırın sonuna alır
  
• PAGE UP: Bulunduğu uygulamanın en üstüne
  
• PAGE DOWN: Bulunduğu uygulamanın en altına
  
• EKRAN TARAMA MODUNDAYKEN BOŞLUK: Farenin sol tuşuna bir kez basmak gibidir, objeyi seçerek ekran taramadan çıkar.
  
• EKRAN TARAMA MODUNDAYKEN ENTER: Farenin sol tuşuna iki kez basmak gibidir, objeyi seçerek giriş yapar ve ekran taramadan çıkar.
  
• SHİFT+F10: Farenin sağ tuşunu tıklamaktır. Bu da seçilen bir obje için neler yapılacağı konusunda yardımcı menü sunar. Körsır hareketiyle uygulama için seçim yapılır.(Örn: kes, kopyala, yapıştır, yazıtipi...v.s) Çok önemli bir işlevi yerine getirir
  
• CTRL+HOME: Ekran tarama için seçtiğiniz inceleme alanına göre alanın en üst köşesine gider
  
• CTRL+END: Ekran tarama için seçtiğiniz inceleme alanına göre alanın en alt köşesine gider
  
  

Hal’in ekran tarama modunda görebileceği objeler, hal kontrol panelinden sütun bulma seçeneğinin seçili olup olmamasına bağlıdır. Örneğin:Masa üstünde objeler bir sıra halindedir. Ekran tarama moduyla bu objeleri incelemek için hal kontrol panelindeki sütun bulma seçeneğinin seçilmiş olması gerekir. Bunun için de hal kontrol paneline girmeden kısa yol olarak Sol CTRL+ 9 (harflerin üstündeki, bulunan 9 rakamı). İle sütun bulma ya da sıra bulma modunu değiştirebilirsiniz. Yani sürun halinde dizilmiş olan objeleri sıra anlama modundayken inceleyemezsiniz.
ESC: Ekran Tarama modundan çıkar. Ya da herhangi bir seçenekteyseniz boşluk tuşuyla da çıkılabilir.


<---Başa dön

HAL PROGRAMI İLE WİNDOWS 95/98 KULLANIMI

Windows'ta görmeyenin bilgisayar kullanımında 3 önemli bölüm vardır ki; bunlar, masaüstü, başlat menüsü ve görev çubuğudur.

Masaüstü

Bilgisayarımızda bulunan programların kısayollarını veya simgelerini görmek mümkündür. Kullandığımız programları bu bölüme (ki ekranda herzaman bulunan bölge) yerleştirebilir ve kolay erişimi sağlar. Hal, masaüstüne gelindiğinde masaüstünün ilk elemanı olan Bilgisayarım seçeneğinin üstüne gelecek ve okuyacaktır. Nerede olursak olalım masaüstüne gelmenin kısa yolu; WINDOWS tuşu+M harfine basmaktır. Diğer ekrandaki o anda açık olan tüm program ve dosyaları kapatmadan minimize eder ve ekrana masaüstünü getirir.

Görev çubuğu

Windows birden fazla programı aynı anda çalıştırabilir, ve birbirlerini etkilemezler. Ekranda en son çalışan programın görüntüsü görülür.diğerleri görülmez ve arka planda çalışırlar. Ancak görev çubuğu üzerinde (masa üstünün altında, ekranın en altında bir çubuktur) açık olan tüm programlar görülebilir. Bu durumdayken onlara müdehale edilemez. Öncelikle ekrana getirilmesi (aktif hale getirilmesi) gerekir. Diyelimki bilgisayarınızda 5 program birden açık ve siz beşinci programı ekranda görüyorsunuz. Kalan 4 program görev çubuğu üzerinde görülür ve onlardan birini aktif hale getirmek istiyorsunuz. Görev çubuğunda hareket ederek istediğiniz programı bulmanız gerekir. Görev çubuğundaki programların çalıştırılabilmesi için daha önceki programların minimize edilmesi gerekmektedir. Minimize etmek demek ekranda büyük olarak görülmeden yalnızca isminin görüldüğü ama hala bilgisayarımızda açık olarak kalabilecek şekilde görev çubuğuna indirmek demektir. Bunun yolu şudur. Program dosyası açıkken ALT+BOŞLUK tuşlarına basarsak, dosyanın ekrandaki durumuyla ilgili neler yapılabileceği ile ilgili fonksiyonlar içeren bir kutu açılır. Bu kutuda ekranı kapla , simge durumunda küçült, kapat,taşı gibi fonksiyonlar yer alır. ALT+BOŞLUK tuşuna basıp aşağı okla gezerek “ simge durumuna küçült” seçeneğini seçmemiz gerekir. Böylece programdan çıkmadan onu görev çubuğunda bekletmeye almış oluyoruz. (İngilizce Windows kullanıyorsanız minimize seçeneğini seçmelisiniz.) Görev çubuğunda bulunan bir programı aktif hale getirmek için TAB tuşuyla dolaşıyoruz.

Görev çubuğuna gelindiğinde HAL, “Boş satır yazma alanı” diyecek ve görev çubuğu bölümüne gelmiş olduğunuzu anlayacaksınız. Buradan da yön tuşlarıyla minimize edilmiş dosyaları dolaşabilecek ve istediğiniz programın üstüne gelip enter tuşuna basıp ekrana açma yani aktif hale getirme sağlanmış olacaktır.

Ekrandaki tüm görünenlerin minimize edilmesinin ikinci bir yolu da WINDOWS Tuşu+M harfine basmaktır. Böylece ekrandaki tüm açık dosyalar minimize olacak ve imleç masaüstüne gelecektir.

Bu arada açık bir programı kapatmak istiyorsanız; ALT+F4 tuşuna basmanız yeterli olacaktır. Ama bunun şartı kapatmak istediğiniz programın ekranda aktif olması gerekir.

BAŞLAT MENÜSÜ

En önemli kavramlardan birisidir. Bu menü bir uygulama menüsüdür. Başlat menüsünü harekete geçirmek için klavyede ona özel Windows tuşu denilen bir tuş vardır. Başlat menüsünden bir çok programa, ayarlara kısaca tüm bilgisayara ulaşabilmeniz mümkündür. Windows tuşuna basınca başlat menüsü açılır ve aşağı yukarı oklarla (yön tuşları) gezerek istediğiniz bölüme geçebilmeniz mümkündür. Windows, klavyeden kullanmada ayrıcalıklara da sahiptir. Örneğin; bir pencere içinde aradığınız dosyanın yada programın ilk harfine bastığınız anda körsırınız o harfle başlayan dosyaları bulacaktır. Örneğin “Firma” adında bir dosya arıyorsunuz ve bu dosyanın bulunduğu penceredesiniz. Bunu bulmak için sürekli yön tuşlarıyla dolaşmak yerine “F” harfine bastığınız anda “F” harfi ile başlayan ilk dosyaya gideceği için yalnızca bulana kadar aynı harfe basmanız yeterli olacak ki, bu da görmeyenlerin dosya bulmada mousu kullananlara göre daha hızlı bilgisayar kullanmalarına olanak sunabilecek önemli bir özelliktir.

Klavyeden kullanırken pencereler arasında TAB tuşu kullanılır. Eğer pencere içerisinde dolaşmak istiyorsak yön tuşları kullanılır. İstediğimiz dosyayı buluktan sonra çalıştırmak için enter tuşuna basmamız gerekir. Windows pencerelerden oluşmuştur demiştik ama bir görmeyenin bunu daha iyi anlayabilmesi için başka bir örnekle açıklamak istiyorum: Bilgisayarınızı kendi eviniz gibi düşünelim. Ev içerisinde odalar var ve mantık ve yapı olarak birbirine benzeseler de fonksiyonları açısından farklı özelliklere sahiptirler. Örneğin, yatak odasının işlevi ile oturma odasının işlevi farklıdır, keza, mutfak apayrı fonksiyonları olan bir bölümdür. Yatağımızın oturma odasında bulunması biraz garip olsa da bulunabilir ama bazı nesneler vardır ki, bulunduğu yerden başka bir yerde kullanılamaz. Çünkü mimari yapısı itibariyle ona göre ayarlanmamıştır. Bilgisayarımız da aynen böyledir. Bizim yaptığımız tüm dosyalar tıpkı bir saat gibidir ve evimizin her bölümüne konulabildiği gibi dosyalarınızı bilgisayarın her yerinde tutulabilirsiniz. Ancak onun yerinin orası olup olmadığı tartışılabilir. İşte bilgisayarınızda dosyalarınızı amacına uygun yerleştirmek sizin düzen anlayışınıza göre değişir. Bilgisayarda, bilgisayarın ayarlarının yapıldığı oda başka, programların olduğu oda başkadır. Bunlar arasında geçişler için kapılar son derece çok ve işlevlidir.

Başlat menüsü içerisinde menüler ve alt menüler vardır. Hal programı size alt menüsü olup olmadığını “ Alt menüsü var” şeklinde uyararak söyler. Alt menüsü olan bir seçenek üstünde alt menüsünü görmek için sağ oka ya da enter tuşuna basmanız gerekecektir.

Birçok programa girip çıktığınız durumlarda bazen mous imleci kaybolur ve masaüstüne gelmez bu durumda yukarıda da belirttiğimiz gibi masaüstüne imleci koymak için ya TAB tuşuna basmalı ya da WINDOWS+M tuşuna basmalıyız.

KONTROL MENÜSÜ NEDİR

ALT+BOŞLUK tuşuyla girilen ve ekranın ne yapılacağıyla ilgili menünün olduğu bölümdür. Her programın (pencerenin) en üst sol köşesinde bulunur ve o pencereye ne yapılacağı konusunda fonksiyonlar içerir. Yukarıda değindiğimiz gibi, simge durumunda küçült, ekranı kapla, kapat, taşı, boyut gibi işlevler sunar.

DİYALOG KUTUSU KULLANIMI

Diyalog kutuları bilgisayarla iletişimin sağlandığı kutulardır. Buralar birşeyler yazılması ya da var olan bilgilerden seçim yapılması istenir. Dialog kutusunu anlayabilmek için dolaşmak gerekmektedir. Bir pencere şeklinde açılır. İleriye doğru dolaşmak için TAB tuşu kullanılır. Eğer kutuda bir adım geri gelmek isteniyorsa bu defa SHIFT+TAB tuşlarını kullanmak gerekir.(İki tuşlu kısa yolları klavyeden kullanırken ilk önce ALT, CTRL gibi tuşlara parmağımızın birisiyle basarken (basılı haldeyken) ikinci tuşa bir defa tıklama yeterlidir. Bu kutu (çerçeve) içerisinde dolaşırken anlaşılamayan bir seçenek varsa, HAL üzerinde bulunduğu seçeneği sizlere okumak için numaratördeki (klavyenin sağında uzun tuş) Sıfır tuşunu bununla görevlendirmiştir. Sıfır tuşu o anda bulunduğunuz kelime ya da seçeneğin ne olduğunu size tekrar okuyacaktır.. Aynı şekilde nerede, hangi diyalog kutusunda olduğunu söyleyen tuş da yine numaratördeki eksi tuşudur. Numarataördeki yıldız tuşuna basarsanız da diyalog kutusundaki tüm seçenekleri size okuyacaktır. Windowsta işlemi yapmadan geri dönmek için ESC tuşuna basmak yeterlidir. Seçilen tuşu okeylemek için enter tuşuna basılmalı ya da boşluk tuşu da aynı işi yapar.

BİLGİSAYARDA DOSYA BULMA

Bilgisayarda bir dosyanın ya da programın nerede olduğunu bilmiyorsanız dosyayı windowsa buldurtabilirsiniz. Bunun için F3 tuşuna bastığınız zaman ekrana BUL adında bir pencere açılacaktır. Burada ilk dialog kutucuğu “Dosya adının “ istendiği kutucuktur. Aranacak dosyanın tam adı yada ilk 3-5 harfinin yazılması arama için yeterlidir. Sonra aranacak kısım bölümünde de nerede arama yaptıracağınızı yön tuşlarıyla seçip, TAB tuşuyla “şimdi bul” butonuna gelerek enter tuşuna basmak yeterlidir. Daha sonra pencerenin altında bir pencere daha açılacak ve aranan kelimeyi içeren dosyalar bir bir bulunup bu pencere içine getirilecektir. Bu bölüme de gene TAB tuşuyla gidip aranan dosyayı bulup enter tuşuna basarak çalıştırmamız mümkün olacaktır.

Windows'da kısayol tuşlarını kullanma