Görmeyen bireylerin toplumla iç içe yaşaması, herkes gibi eşit şartlarda eğitim alabilmesi, kendine bu güne kadar hayal olan çok değişik alanlarda istihdam yaratabilmesi için teknolojiyi kullanması gerekmektedir.

Jaws for Windows Programı dünyanın en gelişmiş ekran okuma programıdır. Dünya görmeyenlerinin %80'ninin kullandığı bu programın üstün taraflarından bazıları şunlardır.

1 -Web sayfalarında ve MS Word’de seri dolaşım tuşları sayesinde sayfa içerisindeki başlıklara, form alanlarına, çerçevelere, onay kutularına, seçim kutularına, yazma alanlarına ve radyo düğmelerine doğrudan erişilebilir ve  bunları ayrı ayrı listeleyebilir.

2- Sık kullanılan sayfaların belli bölümlerini işaretleyerek o sayfaya girdiği anda işaretli bölümleri dolaşabilir ve listeleyebilir.

3- Sayfa içinde tabloları verimli ve hızlı bir şekilde kolaylıkla okuyabilmelidir.

4- Jaws programı, kullanıcıya kendi kullandığı programlarda erişimi görmeyenin kendisinin ayarlamasına imkan sağlayan script yazmaya (programcıklar)  açıktır. Dolayısıyla scriptler sayesinde her türlü program görmeyene göre ayarlanabilmektedir.

5- Görmeyen kullanıcı bilgisayarın herhangi bir ortamında belli kısayol tuşlarına basarak Jaws programını o noktada nasıl kullanabileceğini, Windows işletim sistemine dair kısayolları Türkçe olarak dinleyerek öğrenebilmesine olanak sağlayan tek programdır.

6- Jaws programı ayrı ayrı seçilen metin parçalarını panoda birleştirilerek başka bir alana taşıyabilir.

BİR GÖRMEYEN İÇİN OLUŞTURULACAK SİSTEM NASIL OLMALIDIR?

Körlerin bilgisayarla okuması için oluşturulacak sistemde olması gereken en önemli  sistem kuşkusuz Ekran Okuma Sistemidir.

Görmeyenlerin bilgisayarı Türkçe  sesli kullanabilmeleri için Türkçe dilinde  okuma sistemi;  Jaws for Windows veya Hal for Windows ekran okuma programlarının Türkçe sentezleyicisiyle  adaptasyonlarından oluşmaktadır.

Bu programlar bilgisayar açıldığı anda devreye  girer ve bilgisayarın kapatıldığı ana kadar görmeyene tüm ekranı okur, onlara detaylı bilgiler verir. Bilgisayarın her ortamında çalışarak görmeyenlerin bilgisayara tam hakim olmalarını sağlar. Klavyedeki tüm tuşlar ve faaliyetler seslendirilir. Görmeyenler bilgisayarı klavyeden kullanırlar. Türkçe ekran okuma programı olması açısından önemlidir. Türkçe’ye ilaveten isteğe bağlı olarak dil alternatifleri de mevcuttur. Görmeyenlerin internetin geniş olanaklarından yaralanmalarına olanak sağlar. Bu program sayesinde görmeyenler tüm bilgisayar faaliyetlerinde bulunabilirler.

          Bir adet kabartma (braille) printer, görmeyenlerin dokümanlarını kabartma yazı (Braille alfabesinde) almalarına olanak sağlaması açısından önemlidir. Böylece çalışmalarını ve kitaplarını okuyabileceği şekle getirmiş olacaklardır.

         Bunun dışında sistemde görmeyenlerin normal yazıyla doküman alabilmelerini sağlayacak normal bir yazı printerin de bulunması, onların görenlerle olabilecek yazılı ilişkilerinin sağlanması açısından önem teşkil etmektedir.

          Tam bir okuma sisteminin sağlanması için scanner cihazına ihtiyaç vardır.  Tarayıcıyla kitap ve diğer mürekkep yazılar bilgisayar ortamına alınarak okuyabilme imkanını sağlamaktadır. Bilgisayarı bir okuma makinesine dönüştürebileceklerdir.

          Yukarıda sunduğumuz tertip sayesinde bir görmeyen normal bilgisayar eğitimini yapabilecek, günlük işlerini bilgisayara aktarabilecek, internetten eksiksiz olarak faydalanabilecek , kitaplarını ve yazılarını scanner aletiyle taratarak bilgisayar ortamına aktarıp okutabilecek, dokümanlarını hem normal insanlar için hem de kendisi için alabilecektir.

        Bütün bu saydığımız özelliklere sahip, Türkçe konuşan mevcut tek programlar, Hal for Windows ve Jaws for Windows programlarıdır. Ancak bunların Türkçe dilinde çalışmaları için ek bir sentezleyiciye ihtiyacı vardır.Hal for Windows ve Jaws for Windows ekran okuma programları Windows ve DOS altında çalışır ve bütün programlara uyumludur. Yukarıda anlatılan, bilgisayarın görme özürlülere sağladığı geniş olanakları içeren bilgisayar sistemleri firmamız tarafından Türkiye'deki her iki körler rehabilitasyon merkezine ve diğer bazı kütüphane ve kuruluşlara, bazı üniversitelere ve Türkiye'deki 15 Körler okuluna kurulmuş, bu sistemler sayesinde ülkemizde ilk defa görmeyenlere Türkçe olarak bilgisayar öğretimine başlanmış bulunmaktadır. Hal ve Jaws ekran okuma programları Türkçe dilinin dışında İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca, İspanyolca, Yunanca gibi bir çok dilde de konuşabilmektedir. Ülkemizde bugüne kadar bilgisayarı Türkçe konuşturabilmek amacıyla çeşitli girişimler yapılmış, hatta bir program geliştirilmiştir. Ne var ki; bu program yukarıda saydığımız geniş olanakların hiçbirisini görme özürlülere sunmamaktadır. Bilgisayar sistemi kurmaya karar veren kişi ve kuruluşların böyle bir kararı verirken alacakları programın yukarıda saydığımız özellikleri taşıyıp taşımadığına bakmalı ve daha da önemlisi bu seçimi yaparken bilgisayardan anlayan bir kişiye danışmalıdırlar.

 Bu sistemin kurulmasından sonra tesliminde firmamız tarafından programın ve çalışma sisteminin eğitimi verilmektedir.