braille
tekniklimited Şirketi |
görmeyenleri Özgür Kılan
Teknolojiler |
|
|
|
Sesli Konferans ve Sohbet Odaları Kabartma Cep Telefonu ve Data Bankası Braille Printer ve Baskı makineleri
|
Görmeyen birisi bilgisayar teknolojisiyle bir başkasına gerek duymadan kitaplarını okuyabilir notlarını hazırlayıp internetten yararlanabilir hatta bilgisayar programcısı bile olabilir. Görmeyen bireylerin toplumla iç içe yaşaması, herkes gibi eşit şartlarda eğitim alabilmesi, kendine bu güne kadar hayal olan çok değişik alanlarda istihdam yaratabilmesi için teknolojiyi kullanması gerekmektedir.
BİR GÖRMEYEN İÇİN OLUŞTURULACAK SİSTEM NASIL OLMALIDIR? Körlerin bilgisayarla okuması için oluşturulacak sistemde olması gereken en önemli sistem kuşkusuz Ekran Okuma Sistemidir. Görmeyenlerin bilgisayarı Türkçe sesli kullanabilmeleri için Türkçe dilinde okuma sistemi; Jaws for Windows veya Hal for Windows ekran okuma programlarının Türkçe sentezleyicisiyle adaptasyonlarından oluşmaktadır. Bu programlar bilgisayar açıldığı anda devreye girer ve bilgisayarın kapatıldığı ana kadar görmeyene tüm ekranı okur, onlara detaylı bilgiler verir. Bilgisayarın her ortamında çalışarak görmeyenlerin bilgisayara tam hakim olmalarını sağlar. Klavyedeki tüm tuşlar ve faaliyetler seslendirilir. Görmeyenler bilgisayarı klavyeden kullanırlar. Türkçe ekran okuma programı olması açısından önemlidir. Türkçe’ye ilaveten isteğe bağlı olarak dil alternatifleri de mevcuttur. Görmeyenlerin internetin geniş olanaklarından yaralanmalarına olanak sağlar. Bu program sayesinde görmeyenler tüm bilgisayar faaliyetlerinde bulunabilirler. Bir adet kabartma (braille) printer, görmeyenlerin dokümanlarını kabartma yazı (Braille alfabesinde) almalarına olanak sağlaması açısından önemlidir. Böylece çalışmalarını ve kitaplarını okuyabileceği şekle getirmiş olacaklardır. Bunun dışında sistemde görmeyenlerin normal yazıyla doküman alabilmelerini sağlayacak normal bir yazı printerin de bulunması, onların görenlerle olabilecek yazılı ilişkilerinin sağlanması açısından önem teşkil etmektedir. Tam bir okuma sisteminin sağlanması için scanner cihazına ihtiyaç vardır. Tarayıcıyla kitap ve diğer mürekkep yazılar bilgisayar ortamına alınarak okuyabilme imkanını sağlamaktadır. Bilgisayarı bir okuma makinesine dönüştürebileceklerdir. Yukarıda sunduğumuz tertip sayesinde bir görmeyen normal bilgisayar eğitimini yapabilecek, günlük işlerini bilgisayara aktarabilecek, internetten eksiksiz olarak faydalanabilecek , kitaplarını ve yazılarını scanner aletiyle taratarak bilgisayar ortamına aktarıp okutabilecek, dokümanlarını hem normal insanlar için hem de kendisi için alabilecektir.
Bütün bu saydığımız özelliklere sahip, Türkçe konuşan mevcut tek
programlar, Hal for Windows ve Jaws for Windows programlarıdır. Ancak
bunların Türkçe dilinde çalışmaları için ek bir sentezleyiciye ihtiyacı
vardır.Hal for Windows ve Jaws for Windows ekran okuma programları
Windows ve DOS altında çalışır ve bütün
programlara uyumludur. Yukarıda anlatılan, bilgisayarın görme
özürlülere sağladığı geniş olanakları içeren bilgisayar sistemleri firmamız
tarafından Türkiye'deki her iki körler rehabilitasyon merkezine ve diğer bazı
kütüphane ve kuruluşlara, bazı üniversitelere ve Türkiye'deki 15 Körler
okuluna
kurulmuş, bu sistemler sayesinde ülkemizde ilk defa görmeyenlere Türkçe
olarak bilgisayar öğretimine başlanmış bulunmaktadır. Hal ve Jaws ekran
okuma programları Türkçe
dilinin dışında İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca, İspanyolca,
Yunanca gibi bir çok dilde de konuşabilmektedir. Ülkemizde bugüne kadar
bilgisayarı Türkçe konuşturabilmek amacıyla çeşitli girişimler yapılmış,
hatta bir program geliştirilmiştir. Ne var ki; bu program yukarıda
saydığımız geniş olanakların hiçbirisini görme özürlülere sunmamaktadır.
Bilgisayar sistemi kurmaya karar veren kişi ve kuruluşların böyle bir kararı
verirken alacakları programın yukarıda saydığımız özellikleri taşıyıp
taşımadığına bakmalı ve daha da önemlisi bu seçimi yaparken bilgisayardan
anlayan bir kişiye danışmalıdırlar.
|
||